Fierljeppen

Fierljeppen

 

  1. Nazwa

 

Polsstokverspringen / Fierljeppen

 

  1. Nazwa w języku rodzimym

 

Polsstokverspringen, w języku fryzyjskim: Fierljeppen - fryzyjska nazwa fierljeppen wzięła się od angielskiego „far leaping” (fier-far, ljeppen-leaping), co oznacza „daleko skaczący”.

 

  1. Miejsce praktykowania (kontynent, państwo, naród)

 

Holandia (zwłaszcza Fryzja, prowincja Utrecht)

 

  1. Historia

 

Ponieważ Holandia znjaduje się w dużej części poniżej poziomu morza lub na poziomie morza, jest tam wiele dróg wodnych i kanałów. Na mokradłach Holandii tyczka była od dawna wykorzystywana do przeskakiwania przez cieki wodne. Ludzie często próbowali przeskakiwać owe kanały wykorzystując właśnie tyczkę.

Ulubioną rozrywką w dawnych czasach ludzi żyjących w północnych prowincjach Groningen i Fryzji było zbieranie jaj czajek. Uważano je za przysmak. Nierzadko, aby je zdobyć trzeba było także pokonać szerokie kanały.

Już obrazy Brueghela pokazują skoki Holendrów przez kanały. Pierwsze pisemne świadectwa pochodzą z 1200 roku.

Oczywiście ludzie nie byli usatysfakcjonowani wyłącznie przeskakiwaniem, więc zaczęli używać dłuższych i dłuższych tyczek. Z czasem stało się to okazją do współzawodnictwa w skakaniu przez kanał z jej użyciem. To właśnie był poczatek fierljeppen.


W wiosce Baard (Fryzja), w dniu 24 sierpnia 1767, odbył się pierwsz znany oficjalny turniej, zorganizowany przez wdowę po Ype Gerbensie, lokalnym władcy. Zawody były wynikiem zakładu, o czym informował „Leeuwarder Courant”. Niektóre źródła podają rok 1771 jako oficjalny początek rywalizacji.

W latach 30. sport był już bardzo podobny do tego, czym jest dzisiaj. Ustalono oficjalne zasady dotyczące przebiegu zawodów, pomiarów i warunków rywalizacji. Od roku 1956 we Fryzji odbywają się regularne zawody (wszystkie dane archiwalne z wynikami znajdują się na stronach Polstokbond Holland (PHB) oraz Frysk Ljeppers Boun (FLB).

Przewodniczący BFVW Sjoerd Span i Lykele Miedema, dyrektor fabryki Miedema, założyli Fryske Ljeppers Kommisje (FLK) wraz z przedstawicielami Vogelwacht, departament Winsum. FLK składał się z członków: Feije Broersma, Geert Dijkstra, Klaas Jepma i Sybren Bakker oraz Sjoerd Span i Lykele Miedema. Sjoerd Span został przewodniczącym. 10 sierpnia 1957r. De Fryske Ljeppers Kommisje (FLK) organizuje pierwszy oficjalny konkurs fierljep w Winsum pod auspicjami Bond van Friese Vogelwachten (BFVW). W dniu 13 stycznia 1960 r. powstało Stowarzyszenie: "Frysk Ljeppers Boun" z połączenia FLK i Bond Voor Friese Polsstokverspringers - BVFP. Statut z 28.06.1978 r. został ustanowiony w Winsum, a ostatnia modyfikacja miała miejsce 26.04.1988.

 

W 1957 r. Utworzono ligę we Fryzji, a następnie ligi w Utrechcie i Południowej Holandii, a w latach 70. odbyły się pierwsze mistrzostwa Holandii.

W niemieckim regionie Fryzji Wschodniej ten sport jest znany jako Pultstockspringen. Dziś jest przede wszystkim uprawiany dla rozrywki lub jako atrakcja dla turystów, ale nadal istnieje oficjalny doroczny National Fierljepping Manifestation (NFM) w Holandii. A rywalizacja toczy się między klubami, które tym sportem się zajmują.

 

Do ok. 1975 skakano na drewnianych tyczkach, o długości maksymalnej 10 metrów, które następnie zostały zastąpione tyczkami aluminiowymi o maksymalnej długości 12,5 metra, łącznie z przedłużeniem. W 2006 zamieniono je na tyczki z tworzywa sztucznego o długości maksymalnej 13,25 m, które są sztywniejsze i mniej się uginają. Tworzywo sztuczne pozwala na dalsze skoki. Holenderski rekord 19,40 m przez 15 lat widniejący pod nazwiskiem Aart de With z Benschop, został wielokrotnie pobity w trakcie sezonu, w sumie czterem skoczkom w 2006 roku udało się pobić rekord z 1991. Wadą tworzywa sztucznego jest jego słaba odporność na obciążenia punktowe, przez co z tyczkami należy się delikatnie obchodzić.

 

Turyści zagraniczni, którzy odwiedzili Fryzję i obserwowali ten sport, przyczynili się do jego popularności na całym świecie. Obecnie odbywają się zawody w innych miejscach, choć na mniej konkurencyjnym poziomie ze względu na mniejszą liczbę zawodników i brak odpowiednich lokalizacji.

 

 

      5. Opis (zasady, zawodnicy, miejsce, sprzęty, urządzenia etc.)

 

Sport ten to swoiste połączenie skoku w dal i skoku o tyczce. Celem jest przeskoczenie za pomocą tyczki przez zbiornik z wodą i wylądowanie na drugim brzegu. Zawodnik biegnie w kierunku kanału z wodą, wkładając tyczkę do wody, wspina się na nią możliwie najwyżej, aby następnie jak najdalej wylądować na przeciwległym piaszczystym brzegu.

Tyczka ma od 8 do 13 metrów (26 i 43 ft). Na jej końcu znajduje się płytka, która uniemożliwia zagłębienie się jej w błoto na dnie zbiornika z wodą.

 

Cały skok składa się z kilku części, które można trenować osobno: krótki, szybki rozbieg z odległości ok. 20 m od tyczki (polsstok), skok w jej kierunku (naskok) oraz wspięce się na jej wierzchołek, by w ostatniej fazie, wraz z zeskokiem, wylądować na piasku, chyba że wcześniej zawodnik wspiął się niedostatecznie wysoko, wtedy ląduje w kanale. Skoczkowie fierljeppen muszą odznaczać się dużą siłą i rozwiniętą koordynacją ruchową, muszą umieć koncentrować się i posiadać dużą wytrwałość.

 

Fierljeppen wymaga dużej wiedzy technicznej. Aby wykonać i wylądować udany skok, należy opanować wiele różnych aspektów. Tyczka musi być umieszczona w odpowiedniej odległości od platformy (w przypadku głębokiej wody, jest umieszczana bliżej, ponieważ trzeba wziąć pod uwagę opór wody). Następnie należy wykonać krótki i szybki sprint od 15 do 20 metrów, chwycić tyczkę obiema rękami. Potem trzeba możliwie najszybciej wspiąć się na szczyt tyczki, bo im wyżej, tym więcej dystansu zawodnik pokonuje. Należy jednak upewnić się, aby nie zakłócić równowagi ani trajektorii. Kiedy tyczka zacznie poruszać się w dół po przeciwległej stronie, należy odepchnąć się i przekręcić nogi do przodu, aby zmaksymalizować pęd. Oczywiście ważne jest prawidłowe lądowanie, aby uniknąć obrażeń.

 

Rozbieg jest podstawą dobrego skoku. Jego szybkość określa, między innymi, jak daleko można umieścić tyczkę w wodzie. Trening rozbiegu jest ważną częścią szkolenia zawodników, gdyż poza ogólnym szkoleniem podstawowym konieczne jest również szkolenie w rozbiegu:
• należy określić długość rozbiegu,

• należy pilnować, aby zachowana została spójność przygotowań we wszystkich elementach skoku, co powinno być regularnie sprawdzane.


Długość rozbiegu jest różna dla każdego zawodnika. Ma to związek z siłą nóg, wielkością i liczbą kroków. Ostatecznym celem jest dotarcie dokładnie na koniec rampy bez patrzenia na podest. Zwykle rozbieg zaczyna się od najsilniejszej nogi, robiąc nieparzystą liczbę kroków: 3, 5, 7, 9, 11, 13, 15 itd. W rozgrzewce zaczyna się od 3 wstępnych rozbiegów. Obok trasy biegu kładzie się taśmę pomiarową, która wskazuje stałe punkty pomiarowe. Każdy z rozbiegów jest mierzony za pomocą taśmy. Trener sprawdza, czy skoczek kończy rozbieg we właściwym miejscu. Sam skoczek patrzy wyłącznie na punkt startu, rozpoczynając rozbieg, a potem patrzy przed siebie w punkt końcowy. Trening powinien być zróżnicowany i nie może skupiać się tylko na rozbiegu, gdyż ćwiczenie tego elementu przez długi czas, powoduje zmęczenie, co wpływa na długość kroków. Ponadto w sezonie startowym długość całego rozbiegu może ulec zmianie. Wynika to m.in. ze zwiększenia siły i tempa rozbiegu. Jeżeli średnia odległość kroku zmienia się o + 1 cm, to całkowita odległość rozbiegu zwiększa się, np. o 15 cm.


Naskok jest bardzo złożony. Jest to przejście od rozbiegu do wspinaczki. Naskok i chwyt tyczki odbywają się niemal jednocześnie, po czym następuje jednoczesne przesunięcie nóg do przodu. Tyczka musi znajdować się między obiema nogami.

Naskok musi być wykonany pod kątem prostym do tyczki. Kiedy wysokość jest zbyt duża, traci się siłę i skok na drugą strone nie jest zbyt daleki.

 

Każdy zawodnik musi znaleźć swój właściwy naskok. Jego celem jest płynne przejście z optymalnej prędkości nabiegu do ruchu w górę, bez utraty zbyt dużej prędkości.
Chwytanie tyczki rękoma powinno odbywać się przynajmniej na wysokości oczu lub nieco wyżej. Jest to ważne dla płynnego przejścia od robiegu do wspinaczki.
Zbyt wysoki chwyt utrudnia podciągnięcie. Jeśli chwyt jest zbyt niski, utrudnia to łagodne przejście do wspinaczki.

Równolegle z unoszeniem ramion należy wysunąć nogi do przodu. W tym samym czasie głowa musi być trzymana prosto. W ten sposób masa ciała i siła prędkości do przodu z nabiegu są równomiernie rozłożone. Kołysanie pomaga również wejść wyżej na tyczkę i przez to osiągnąć dłuższy skok.

Po uchwycie tyczki trzeba zacisnąć na niej stopy i podciągać się możliwie najwyżej. Ręce można przemieszczać ku górze razem lub na zmianę. Jednoczesne przesuwanie daje spokojny styl wspinaczki, ale kosztuje więcej siły nóg. Przesuwanie rąk jedna po drugiej daje „dziki styl” wspinaczki, ale wymaga to mniejszej siły nóg. Praworęczni skoczkowie otaczają tyczkę lewą nogą. Leworęczni skoczkowie otaczają tyczkę prawą nogą. Cykl wspinaczki składa się z:

• Przesuwanie dłoni do góry podczas prostowania nóg.

• Podnoszenie kolan i natychmiastowe blokowanie stóp na tyczce.

• Prostowanie nóg.

Możliwe jest przejście od około 70 cm do 1 metra w jednym cyklu podciągania. To oczywiście zależy od wysokości zawodnika.

 

Zeskok jest jedną z najtrudniejszych części. Częściowo dlatego, że jest to skomplikowana technika, a częściowo dlatego, że jest to ostatnia część całkowitego skoku.
Najtrudniejsza część jest wtedy, gdy zaczyna się zeskok a tyczka znajduje się ok. 45 ° do podłoża z piasku.


Zawodnik powinien chwycić tyczkę możliwie najwyżej z wyciągniętymi ramionami i obiema rękami razem. Potem wyrzuca ciało do przodu, skręcając je w tym samym czasie o 180 ° i wyginając się w górę. Jeśli cała operacja jest przeprowadzana prawidłowo, wówczas cała prędkość i siła pozwalają na wybicie do przodu.

 

        6. Stan obecny:

  1. sport praktykowany (związki, wyniki, zawody, kalendarium mistrzowie etc.)

 

Oficjalne zawody w Holandii organizowują: Polsstokbond Holland (PHB) oraz Frysk Ljeppers Boun (FLB). Krajowy związek sportowy – de Nederlandse Fierljepbond (NFB) jest organizatorem corocznych zawodów rangi narodowej, w których biorą udział zawodnicy PHB i FLB, oraz ogólnokrajowe mistrzostwa. Zawody rozgrywane są w prowincjach Fryzja (Bergum, Buitenpost, It Heidenskip, IJlst, Joure i Winsum), Groningen (Grijpskerk), Utrecht (Jaarsveld, Linschoten, Polsbroekerdam, Zegveld, Haarzuilens i Kamerik) oraz Zuid-Holland (Vlist).

Holenderskie mistrzostwa w fierljeppen odbywają się co roku w Grijpskerk Arena, od lat trzydziestych XX w.

Obecni holenderscy rekordziści według kategorii to:

• Weterani: 20,60 m (67 stóp 7 cali), Theo van Kooten z Haastrecht, Holandia Południowa (31 lipca 2013 r., Linschoten).

• Seniorzy: 22.21 metrów (72 stóp 10 cali), Jaco de Groot z Woerden, Utrecht (12 sierpnia 2017, Zegveld).

• Juniorzy: 20,41 m (67 stóp 0 cali), Joris de Jong z Dokkum, Friesland (9 sierpnia 2016, Dokkum); inne źródła podają: 20,70 m; Erwin Timmerarends z Montfoort (15 sierpnia 2015, Zegveld);
• Chłopcy: 19,81 metrów; Reinier Overbeek z Benschop (30 lipca 2017, It Heidenskip)
• Kobiety: 17,58 metrów (57 stóp 8 cali) Marrit van der Wal z It Heidenskip, Friesland (16 lipca 2016 r., Burgum)

• Dziewczęta: 16,57 metrów; Marrit van der Wal z It Heidenskip w IJlst (17 sierpnia 2014, IJlst)

Na świecie jest 532 zarejestrowanych aktywnych skoczków; spośród nich 190 pochodzi z Holandii.

Sezon sportowy trwa od maja do września.

 

      7. Związki, federacje, kluby (pełne dane kontaktowe)

 

Polsstokbond Holland - http://www.pbholland.com/

Frysk Ljeppers Boun - http://fierljeppen.frl/

Polsstokkerdam - http://polsstokkerdam.nl/

Polsstokclub Linschoten - http://polsstokclublinschoten.nl/

Nederlandse Fierljep Bond - http://www.nederlandsefierljepbond.nl/

Polsstokclub de Vlist - http://www.polsstokclubdevlist.nl/

Polsstokvereninging Jaarsveld - http://www.polsstokjaarsveld.nl/

B.K. Fierljrppen Hamont - http://www.fierljeppen.be/

 

Kluby fryzyjskie:

Ljeppersklub Buitenpost - http://www.ljeppersklubbuitenpost.nl/

Fierljepferiening Drylts E.O. - http://www.fierljeppenijlst.nl/

Fierljeppen Heidenskip - http://www.fierljeppe.nl/

Fierljep Feriening Winsum e.o. - http://www.fierljeppenwinsum.frl/

Fierleppen in Grijpskerk - http://fierljeppeningrijpskerk.nl/

Fierljepvereniging De Lege Wâlden Joure - http://www.fierljeppenjoure.nl/

 

        8. Źródła informacji (książki, artykuły, wywiady, galeria zdjęć, video etc.)

 

Fierljeppen - Canal vaulting in Holland - https://www.youtube.com/watch?v=YP32iWoqjnQ

Fierljeppen former Dutch record (woman) - https://www.youtube.com/watch?v=QeMAMv6GaJQ

FIERLJEPPEN: Hoogtepunten NK Fierljeppen 2017 -https://www.youtube.com/watch?v=mSiD92FbrFQ

Nationale Competitie Fierljeppen/Polsstokverspringen - https://www.youtube.com/watch?v=RFRAtLJ4NnU

 

W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb.
Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym.