Chovqan

  1. Nazwa

Chovqan (inne nazwy: Chovken, Chovkan, Chomakh, Chovgan, Chovlan, Chevgan)

Middle Persian: čaukān lub čōkān, New Persian: čōgan lub čōvgan

  1. Nazwa w języku rodzimym

Çovqan

 

  1. Miejsce praktykowania (kontynent, państwo, naród)

Azerbejdżan

 

Chovqan jest praktykowany zwłaszcza na obszarach wiejskich, szczególnie w zachodnich, północno-zachodnich, środkowych i wschodnich regionach Azerbejdżanu. W zależności od dostępności obiektów Chovqan gra rozgrywana jest również w niektórych miastach tych regionów, np. Gazakh i Agstafa w regionie Ganja-Gazakh, Sheki - w regionie Sheki-Zaqatala (Północno-Zachodni) i Baku. W Sheki corocznie organizuje się zawody Chovqan dla zawodników Public Horse Breeding Centre z wioski Dashuz.
Generalnie Chovqan praktykuje się w 16 regionach Azerbejdżanu: Sheki, Aghdam, Agstafa, Gazakh, Balaken, Zagatala, Gakh, Oguz, Ismayilli, Baku, Yevlakh, Goranboy, Goygol, Barda, Dashkesen i Tovuz. Rzadziej organizowane są zawody w Gandzie, Karabachu, Khyzy, Shamakhi i Gedabey.

 

Obecnie Chovgan praktykowany jest także w Iranie, Tadżykistanie i Uzbekistanie.

 

  1. Historia

 

Chovqan jest poprzednikiem nowoczesnego polo. Historycy uważają, że chovqan urodził się w połowie pierwszego tysiąclecia i był popularny w Azerbejdżanie, Iranie, Turcji, Azji Środkowej i krajach sąsiednich od kilku wieków.

Chovqan to tradycyjny sport jeździecki rozgrywany w Azerbejdżanie, jako sport koczowników od czasów starożytnych. Jego nazwa pochodzi od słowa "chovqan" (lub "chovgan", "chomakh") odnoszącego się do wygiętej końcówki kija używanego przez pasterzy i hodowców stad w przeszłości. Kij ten był głównym narzędziem wypasających stada owiec, koni lub innych zwierząt, później używano go także do uderzeń piłki ze skóry owczej w rywalizacji w parach, a później w zespołach. Inni uważają, że słowo „chovqan” ma pochodzenie tureckie, co oznacza „uderzać, wymachiwać kijem”.

 

Photo: Game of polo – miniature from the manuscript of the Divan by Hafez.

Source: http://old.mnw.art.pl/index.php/pl/zbiory/zbiory_studyjne/zbiory_sztuki_orientalnej/kolekcja_sztuki_islamu/

 

Fragmenty gry były okresowo przedstawiane w starożytnych miniaturach, a także szczegółowe opisy i reguły gry były również podane w starożytnych manuskryptach. Różne zabytkowe druki i ceramika sugerują, że sport ma długą historię. Na przykład, naczynie z fragmentami rysunków Chovgan zostało znalezione podczas wykopalisk archeologicznych na obszarze Oran-Gala, sugerując pośrednio, że gra istniała w XI wieku wokół miasta Beylagan. Wzmianki o Chovgan pojawiają się także w „Khosrow and Shirin”, wierszu poety i myśliciela Nizamiego Ganjavi oraz na stronach epickiego „Kitabi Dede Korkut” i „Kitabi Dede Gorgud”. Miniatury do wiersza „Khosrov i Shirin” datowane na ХI wiek, a także miniatury Tabriz, ilustrują różne sceny gry. Szczegółowe opisy zasad gry znajdują się również w starożytnych manuskryptach.

 

Photo: A 16th century miniature depicts a chovqan game the story of Khosrow and Shirin of Nizami Ganievi

Source: Singh Jaisal (2007), Polo in India, London: New Holland, p. 15.


Historycznie Chovqan był szeroko grany przez arystokrację Azerbejdżanu i członków rodziny Szacha. Gra wymagała specjalnie wyszkolonych szybkich i krótkich koni, dlatego była tak popularna w Karabachu, gdzie hodowcy koncentrowali się na produkcji najlepszych ras koni, w tym słynnej rasy Karabach. Pierwsze międzynarodowe zawody Chovqan wśród krajów Bliskiego Wschodu miały miejsce w ХII wieku w Bagdadzie.

 

Photo: Shah Mahmud, A polo game: an illustration from the poem Guy u Chawgan (the Ball and the Polo-mallet) (F1935.18, manuscript). Dafavid dynasty. Color and gold on paper, H: 19.4 W: 12.3 cm. Tabriz, Iran.

Source: The Freer Gallery of Art and Arthur M. Sackler Gallery of the Smithsonian Institution

 

Jedwabny Szlak spopularyzował Chovqan w Indiach. Anglicy odegrali wielką rolę w dystrybucji i rozwoju gry w Europie i na całym świecie. Chovqan przybył z Indii do Anglii w XIX wieku i stał się bardzo popularny, a dodanie nowych zasad sprzyjało szybkiemu rozpowszechnianiu tej gry w Europie i USA. Z inicjatywy Anglików ta gra uzyskała swoją obecną nazwę - polo i została włączona do programu igrzysk olimpijskich w 1900 r. W Paryżu. W konkursach wzięło udział 5 drużyn z trzech krajów.

W okresie sowieckim konkursy pokazy Chovqan często odbywały się w Karabachu i innych regionach Azerbejdżanu. W Karabachu Chovqan był popularny aż do lat 80. ubiegłego wieku.

Chovqan był praktykowany zwłaszcza od końca IX do końca XIX wieku podczas różnych świąt ludowych, a także w ramach rozrywki miejscowej szlachty. Od końca XIX wieku szereg czynników wpłynęło na jego mniejszą popularność, m.in. spadek liczny wybitnych zawodników i mniejsza liczba dobrych trenerów, urbanizacja i wyjazdy - oddalenie graczy Chovqan od tradycyjnych miejsc praktykowania tego sportu, a także poważny niedobór koni rasy karabaskiej i likwidacja hodowli koni, z których korzystają praktykujący Chovqan. W rezultacie liczba zawodników Chovqan i częstotliwość zawodów Chovqan znacznie się zmniejszyła.

 

Photo: Polo game (Chovqan) – miniature from Tabriz.

Source:  Л. С. Бретеницкий, Б. В. Веймарн. Искусство Азербайджана IV—XVIII веков. — М., 1976.


Praktyka Chovqan została znacznie ograniczona w związku z odejściem wielu wybitnych trenerów w ciągu ostatnich 30 lat, takich jak Mahammad Musayev, Isa Suleymanov, Adil Badalov, Akbar Abbasov, Sabir Hasanov, Fikret Huseynov i inni. Mahammad Musajew, Fikret Husejnow i Isa Suleymanov byli jednymi z najbardziej entuzjastycznych trenerów Chovqan, starali się przyciągnąć młodych ludzi, szkolili ich i organizowali regularne zawody Chovqan. Ich odejście doprowadziło do całkowitego zniknięcia zespołów Chovqan w Ganja, Karabachu, Khyzy, Shamakhi i Gedabey. W czasach sowieckich i wczesno-postsowieckich trudno było zwrócić uwagę na Chovqan, ponieważ zaniedbano go, nie traktując jako dziedzictwo niematerialne. Po upadku Związku Radzieckiego, zniesieniu systemu kołchozów i większość graczy Chovqan w Ganja, Karabachu, Khyzy, Shamakhi i Gedabey zaczęło masowo migrować do centrów miejskich, gdzie można było łatwiej uzyskać wykształcenie i zarabiać na życie.

Aktualnie wraca się do tego sportu przy okazji świąt ludowych, a także jako indywidualne zainteresowanie pasjonatów tego sportu głównie raz w roku podczas dorocznego konkursu Chovqan w Sheki. Konkurs ten został zainicjowany przez Ministerstwo Kultury i Turystyki, jako pomysł na wsparcie Chovqan. W 2005 r. zorganizowano pierwszy konkurs Chovqan w Sheki (w ośrodku hodowli koni), pomysł miał na celu ożywienie zainteresowania społecznego tym sportem poprzez zaangażowanie pozostałych praktyków z różnych regionów kraju w ramach dorocznych zawodów. Od 2005 r. Ministerstwo Kultury i Turystyki Azerbejdżanu, we współpracy ze swoimi przedstawicielami regionalnymi i Państwowym Ośrodkiem Hodowli Koni, organizuje w Sheki coroczne zawody Chovqan pod nazwą „Prezydenckie Mistrzostwa Chovqan”. Biorą w nich udział także muzycy janghi.  Obecnie zawody odbywają się zwykle w grudniu, a bierze w nich udział 16 drużyn z różnych regionów - Sheki, Aghdam, Agstafa, Gazakh, Balaken, Zagatala, Gakh, Oguz, Ismayilli, Baku, Yevlakh, Goranboy, Goygol, Barda, Dashkesen i Tovuz. Zwykle zawody te gromadzą dziesiątki osób w każdym wieku, które przychodzą oglądać tradycyjny sport i wspierać swoje drużyny.
 

 

  1. Opis (zasady, zawodnicy, miejsce, sprzęty, urządzenia etc.)

 

W rozgrywkach uczestniczą dwie konkurujące ze sobą drużyny graczy (zwane "tagymami") na płaskim trawiastym polu o długości 200 metrów i szerokości 120 metrów. Każda drużyna składa się z pięciu (rzadko sześciu) jeźdźców i jednego w rezerwie. Drużyna złożona z pięciu graczy ma dwóch zawodników obrony i trzech napastników. W przypadku sześciu graczy, każda drużyna ma dwie osoby z tyłu, jedną w środku i trzech napastników. Chovqan jest sędziowany przez trzy osoby, sędziów-zawodników (sędzia główny i dwóch sędziów bocznych), zwykle wybieranych spośród najbardziej doświadczonych graczy. Na przeciwległych końcach pola ustawiane są dwie bramki o szerokości 3 metrów, narysowali półmetrową linią pola karnego o długości 6 metrów. Gracze używają konkretnych drewnianych młotków (chovqans), przygotowanych z wiązu, granatu, morwy, derenia lub drzewa grabowego. Podczas gry gracze próbują prowadzić małą (skórzaną lub drewnianą) piłkę do bramki przeciwnika przy pomocy młotka. Rozgrywka rozpoczyna się od środka boiska lub od miejsca, w którym padł gol. Czas trwania gry to dwie połówki po 15 minut z 10-minutową przerwą.

Zawodom Chovqan zwykle towarzyszy muzyka wykonywana na instrumentach ludowych, takich jak zurna (w formie fajki), saz, nagara i def (rodzaj perkusji). Ta instrumentalna muzyka ludowa, zwana janghi, grywana jest na początku i na końcu gry, a czasami - po zdobyciu każdej bramki. Muzycy Janghi to w rzeczywistości muzycy ludowi, którzy są dość liczni w Azerbejdżanie. Towarzysząca muzyka, atmosfera radości i świąt Bożego Narodzenia (czas, gdy często odbywają się zawody) przyczyniają się do popularyzacji Chovqan.
Zawodnicy i trenerzy Chovqan to w większości lokalni rolnicy, którzy uprawiają Chovqan wyłącznie, jako działalność amatorska. Aby wziąć udział w zawodach, każdy gracz musi mieć wystarczające umiejętności i ćwiczyć Chovqan. Czasami trenerzy są również odpowiedzialni za tworzenie zespołów. Sport wymaga dużego doświadczenia i siły fizycznej. Nie jest łatwo usiąść w siodle, chwycić za uzdę, pochylić się i spróbować uderzyć piłkę na raz. Gracz musi poczuć swoją jedność z koniem, aby uzyskać pełną kontrolę nad sytuacją. Nie ma limitu wieku dla graczy Chovqan, o ile są w dobrym zdrowiu. Zawodnicy Chovqan tradycyjnie noszą duży astrachański ("pasterski") kapelusz, chukha (odzież wierzchnia noszona na ramionach), arkhalyg (długi obcisły płaszcz z krótką talią i zebrany na pasku), pas, specjalne spodnie, skarpetki i buty (charygs). Latem gracze noszą lżejsze ubrania (jedwabne koszule z ornamentami narodowymi, spodnie wykonane z delikatnych tkanin i lekkie buty). Podczas zawodów, gracze Chovqan mogą wybrać tradycyjne stroje w tym samym kolorze, aby pokazać swoją przynależność do zespołu.

Wiedza o Chovqan, jego szczegółowe zasady, umiejętności i techniki przekazywane są przez doświadczonych graczy ("trenerów") dla początkujących drogą ustną, poprzez szkolenia prowadzone wśród graczy w lokalnych gospodarstwach i obiektach jeździeckich. Każdy przyszły zawodnik musi już być wystarczająco dobry w jeździe konnej, zanim rozpocznie treningi w Chovqan (umiejętności jeździeckie są zwykle przekazywane w rodzinach rolników). Trenerzy uczą początkujących jak grać w drużynie, jak manewrować podczas gry, lepiej trzymać młotek, uderzać, przemieszczać się do przodu i trzymać piłkę, jak lepiej kontrolować konia i zapewnić właściwą równowagę sił fizycznych zarówno gracza, jak i konia. Ponieważ sukces jeźdźca zależy także od zdrowia, sprawności i szybkości konia, treningi Chovqan obejmują także naukę jak dbać o konie i jak poprawiać umiejętności jeździeckie: jak sprawić, by poruszał się szybko i zatrzymywał przed piłką, jak sprawnie skręcić w lewo i w prawo, jak szybko powrócić do pozycji wyjściowej.

 

Chovqan ewoluował i rozwijał się w ścisłym powiązaniu z hodowlą koni karabaskich, ponieważ konie karabaskie są uważane za fizycznie najlepiej przystosowane do Chovqan. Rasa koni karabaskich wyróżnia się zwartą sylwetką, średnią wysokością i zwinnością. Te konie nie są bardzo wysokie (około 144-154 cm), dobrze umięśnione i mają mocne i krótkie nogi. Ze względu na wysokość karabaskich koni, gracze Chovqan mogą używać młotka o długości 125-130 cm. Wyższy koń sprawiłby, że jego jeździec musiałby użyć dłuższego młotka, co skomplikowałoby technicznie grę (której również unika się ze względu na bezpieczeństwo). Używanie dłuższych młotków oznaczałoby odejście od tradycyjnych zasad Chovqan.

Rywalizacja toczy się na pustych trawiastych polach, a gracze troszczą się o konie, aby uniknąć kontuzji zwierząt i degradacji środowiska jako całości. Czas trwania gry (dwie połówki po 15 minut każda) jest idealny, aby uniknąć nadmiernego zmęczenia koni.

 

  1. Stan obecny:
  1. sport praktykowany (związki, wyniki, zawody, kalendarium mistrzowie etc.)

 

Sport jest praktykowany, zwłaszcza przez członków regionalnych zespołów Chovqan. Najbardziej znane są dwie organizacje: Stowarzyszenie Amatorów Konie Karabachu - KHAA (Karabakh Horses’ Amateurs Association) i Federacja Jeździecka Azerbejdżanu- AEF (Equestrian Federation of Azerbaijan). Do najbardziej doświadczonych graczy zaliczani są m. in.: Alovsat Rajabli, Tamerlan Mehdizade, Nuraddin Atayev, Mushviq Mahmudov, Elvin Islamov, Elnur Husejnow, Kheyal Adburahmanov, Ilgar Mammadov, Etibar Mammadov, Mammad Aliyev czy Natiq Orujov. Warto wspomnieć innych zasłużonych zawodników i trenerów, np. Rashad Samadov, Shamseddin Atayev, Ramil Nadirov i Namiq Orujov. Praktykujących Chovqan można również znaleźć wśród członków Stowarzyszenia Karabachu i Eurazjatyckich Koni (Karabakh and Eurasian Horses), a także klubów jeździeckich, takich jak "Gunay", "Sarhadchi" i "Murad".

 

Nawet jeśli organizacja corocznych konkursów Chovqan przyciąga zainteresowanie lokalnej widowni i mediów, statystyki dotyczące udziału nie są w pełni zadawalające.

Według Rejestru Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego Azerbejdżanu, w 2010 r. grupa praktykujących Chovqan w Azerbejdżanie liczyła zaledwie 137 osób (w tym trenerów). Zaktualizowane dane dostarczone przez departamenty regionalne Ministerstwa na początku 2012 r. Pokazują, że liczba ta zmniejszyła się do 118 osób.
Tacy doświadczeni trenerzy Chovqan, jak Rashad Samadov, Elvin Islamov (Gazakh), Elnur Huseynov i Natiq Orujov (Sheki) organizują treningi Chovqan w różnych ośrodkach publicznych i jeździeckich. Zauważają jednak, że zainteresowanie młodych ludzi maleje i coraz trudniej jest zorganizować drużyny Chovqan. Jednocześnie trenerzy podkreślają, że wielu potencjalnych graczy unika gry w Chovqan, ponieważ wierzą, że bezpieczeństwo gry musi zostać wzmocnione. Niska jest także dostępność informacji o szkoleniach, a akcesoria do treningów oraz ubranie zawodnika Chovqan są często dość drogie, co także stanowi spory problem dla graczy.

 

Gracze uważają, że ważnym zagrożeniem, z jakim obecnie boryka się Chovqan, jest gwałtowny spadek rasy koni karabaskich - najlepszych dla tej gry. Spowodowane było to szeregiem wydarzeń w XX wieku, takich jak zamknięcie zakładów chowu koni w Khan i chmielu Agdam w Karabachu, mechanizacja pracy i rolnictwa oraz (w konsekwencji) gwałtowny spadek popytu na konie, ograniczenie obszarów pastwiskowych i bardzo słabe służby weterynaryjne. Jednocześnie szereg działań rządu radzieckiego w latach 1930-1950, a mianowicie kolektywizacja i sowiecka polityka podatkowa (zmierzająca do zmniejszenia liczby koni) spowodowały niemal całkowite zaniedbanie hodowli koni w Karabachu. Kolejnym czynnikiem był brak szacunku dla cech ras w selekcji, ponieważ rasa ta była zbyt często krzyżowana z rasami arabskimi i Dilbaz. W rezultacie dzisiaj konie czystej krwi Karabachu w Azerbejdżanie szacuje się na 300 sztuk; około 20% z nich jest używanych w Chovqan. Niedobór karabaskich koni dostępnych dla Chovqan zmusił graczy do korzystania z koni ras mieszanych, które sprawiają, że wymagany jest dłuższy kij, narażając w ten sposób na zagrożenie zawodnika i odbiegając od tradycyjnej praktyki.

Photo: Koń rasy karabaskiej.

Source: http://uluses.com.az/gundem/2041-clin-d-oeil-sur-le-monde-azerbadjan-les-chevaux-du-karabakh.html


Likwidacja fabryki chmielu Agdam w Karabachu w 1993 r. Miała ogromny wpływ na praktykę Chovqan, ponieważ była ona centrum hodowli koni karabaskich w ich historycznym otoczeniu. Fabrykę następnie osiedlono w regionie Barda, ale warunki agroekologiczne tych ostatnich nie są takie same. Ponadto Barda (w porównaniu do Agdam) nie ma tak wielu dostępnych pól do gry Chovqan, ponieważ żaden lokalny klub / centrum hodowli koni nie przewidywał takich pól.

Liczba praktykujących Chovqan spadła z 137 do 118 w 2012 r. w porównaniu do Chovqan w 2010 r.. Jednak od tego czasu wykazuje rosnącą dynamikę. W 2013 roku liczba graczy, trenerów i sędziów Chovqan oszacowano na 255 osób, a w 2017 na 280 osób. Oprócz 16 istniejących zespołów, w latach 2013-2017 powstaly nowe np. „Polad”, „Govsar”, „Serhedchi”, „Lachin”. Muzycy Janghi cieszą się również rosnącą popularnością w konkursach

 

  1. Znaczenie (dla praktykujących, społeczności etc.)

 

Chovqan wzmacnia poczucie tożsamości zakorzenione w kulturze nomadycznej i związane z postrzeganiem konia jako integralnej części codziennego życia. Szczegółowe zasady, umiejętności i techniki Chovqan są przekazywane od doświadczonych graczy do początkujących poprzez trening zbiorowy.

Zarówno dla publiczności, jak i zawodników, Chovqan stanowi część narodowego żywego dziedzictwa. Wzmacnia poczucie tożsamości, zakorzenione w koczowniczej kulturze, której jednym z istotnych aspektów jest postrzeganie konia jako integralnej części codziennego życia. Dla praktykujących Chovqan gra nie jest tylko ćwiczeniem fizycznym odziedziczonym po przodkach: mówią, że gra wzmacnia poczucie przynależności kulturowej, sprawia, że prowadzą zdrowy styl życia, osiągają harmonię z końmi i rozwijają determinację w rozwoju indywidualnym.

Będąc ciągle praktykowany i opartym na zasadach równości, Chovqan służy łączeniu ludzi, uczy działać zespołowo i pomaga szanować sukces innych. Jak zauważają praktykujący Chovqan, ważne jest, aby zrozumieć, że w Chovqan jeździec i jego koń uzupełniają się i tworzą jedność. Problem wynikający z jednej części tej jedności stanowi już zagrożenie dla całości.

W latach 2007-2008 rząd uchwalił ustawę o rozwoju hodowli koni i przyjął „Państwowy program hodowli koni”, który zakwalifikował rasę koni z Karabachu, jako zagrożoną. Program przewiduje długoterminowe środki mające na celu ochronę koni w Karabachu jako rasy. Środki te obejmują analizę rodowodową, tworzenie puli genów i prace selekcyjne, zabraniają także ich eksportu lub sprzedaży za granicą. Jednym z oczekiwanych rezultatów programu dotyczącego hodowli koni karabaskich jest zwiększenie ich liczby o 30% w ciągu dziesięciu lat, a także zwiększenie ich udziału w tradycyjnych sportach jeździeckich.
O zaangażowaniu w ochronę tego sportu tradycyjnego świadczy również zakwalifikowanie Chovqan, jako żywej tradycji kulturowej, i objęcie go planem działania na rzecz ochrony niematerialnego dziedzictwa kulturowego w Azerbejdżanie (zarządzenie nr 259 w 2009 r.).

W dniu 28 kwietnia 2010 r., na podstawie danych inwentaryzacyjnych dostarczonych przez grupę praktykujących Chovqan, ten sport tradycyjny został włączony do rejestru niematerialnego dziedzictwa kulturowego, przygotowywanego i prowadzonego przez Ministerstwo Kultury i Turystyki Azerbejdżanu, pod numerem rejestracyjnym FT010100007.

Wpisanie Chovqan na Listę Światowego dziedzictwa UNESCO zostało przyjęte z wielkim entuzjazmem przez wiele społeczności w Azerbejdżanie. Zwiększyło to zainteresowanie sportem, a także poczucie tożsamości, przynależności kulturowej oraz uznania koczowniczej kultury, gdyż rasa ta koni w Karabachu jest postrzegana jako integralna część tej kultury.

Wpis ten został przyjęty z wielkim entuzjazmem także dlatego, że jest postrzegany jako symbol ponownego połączenia kulturowego z okupowanymi terytoriami, ponieważ wielu ludzi uważa, że sport narodził się w Karabachu. W tym sensie wpis pozwolił wzmocnić poczucie przynależności kulturowej praktykujących, z których wielu uznało konieczność wyjazdu z Karabachu jako przymusowe wysiedlenie.

Publiczność Chovqan wzrasta, ponieważ sport zyskuje większą popularność wśród młodych ludzi. Jeśli w 2014 r. łączna liczba widzów szacowana była na 5 000–6 500, w 2016 r. Stowarzyszenie Amateurs Karabakh Horses zgłosiło około 7,500–8,500 widzów przybywających, aby obejrzeć zawody Chovqan.
Niedobór koni w Karabachu, najlepiej przystosowanych do Chovqan i cenionych za siłę i zwinność, pozostaje jednym z istotnych wyzwań dla rozwoju sportu. Pomimo wysiłków instytucji publicznych i organizacji pozarządowych, konie karabaskie są nadal bardzo trudne do rozmnażania, co jest ważne dla utrzymania czystości rasy.

 

  1. Związki, federacje, kluby (pełne dane kontaktowe)

 

W latach 60., niektórzy doświadczeni zawodnicy praktykujący Chovqan rozpoczęli promowanie tego sportu, organizując i biorąc udział w zawodach na poziomie krajowym. Działania te trwały tylko kilka lat.
W 1996 r. została założona Azerbaijan Equestrian Federation (AEF), a w 2006 r. „Karabakh Horses’ Amateurs Association” (KHAA), gdzie praktykujący Chovqan stanowią kluczową grupę, co zapewnia ciągłość działań tej organizacji.

Głównym celem graczy Chovqan z obu organizacji pozarządowych było zebranie, na zasadzie współpracy amatorskiej, zawodników z sąsiednich regionów wokół Sheki, którzy nadal ćwiczą Chovqan i organizują zawody (niezależnie od wieku graczy). Ważnym aspektem działań organizacji pozarządowych jest również przekazywanie tradycji Chovqan poprzez organizację szkoleń w lokalnych ośrodkach hodowli koni (łącznie są to 4 ośrodki).
Oprócz działań KHAA i AEF wielu doświadczonych graczy z Chovqan zainicjowało własne sesje treningowe. W Gazakh i Sheki tacy trenerzy jak Rashad Samadov i Elvin Islamov, organizują sesje grupowe dla młodych graczy Chovqan.

 

Karabakh Horses’ Amateurs Association

144 A Azadlig avenue, Baku, AZ1106

Tel. (+99412) 4998622

Fax (+99412) 4998624

Email: office@gunayequestrian.com

 

Azerbaijan Equestrian Federation

Bina settlement, Mardakan highway, Bina Equestrian Center, Baku AZ 1045, Azerbaijan

Tel. (+99 412) 565-31-51

Fax (+99 412) 565-31-52

Email: info@araf.az

Webside: http://www.araf.az

 

Sarhadchi Equestrian Centre

Novkhani settlement, 2017
Baku, Caucasus
1119 Azerbaijan

+ 994 12 448-20-17

 

 

  1. Załączniki (dokumenty, regulaminy etc.)

 

  1. Źródła informacji (książki, artykuły, wywiady, galeria zdjęć, video etc.)

 

  • Çövkan oyunu (yarış qaydaları) (The Chovqan Game (traditional game rules)), Kirovabad, 1960.
  • Akif Aliyev “Azərbaycam Milli İdman oyunlarının tarixi” (“History of traditional games of Azerbaijan”), Baku, 2001
  • X. Rajabli, A.Orujov, E.Gadirov and others “Qarabağ cinsli atların Dövlət Damazlıq Kitabı”  (State Gene Pool Book of Horses of Karabakh Breeds ) Baku, 2006.
  • Hajibala Agayev “Azərbaycan Milli xalq oyunları” (National games of Azerbaijan), Baku, 1992
  • Dadashzade Mammad “Azərbaycan xalqının orta əsr mənəvi mədəniyyəti” (Spiritual culture of the people of Azerbaijan in the Middle Ages), Bakı, 1985
  • A. Sh. Hashimov, F.V. Sadiqov “Azərbaycan xalq pedaqogikası” (Azerbaijan folk pedagogic), Bakı, 1993
  • Fikret Hüseynov “İgidlik və gözəllik oyunları” (Bravery and beauty games), Bakı, 1966
  • Fikret Hüseynov “Azərbaycan atçıları və atüstü milli oyunlar” (Azerbaijani Horsemen and National Horse Riding Games), Ecology printing house, Ganja, 1998.
  • Kh. Agayeva, 1976, “Gənclər at çapmağı sevirlər” (Youth is good at galloping), İdman newspaper, N 55
  • A. Guliyev, 1970, “Cıdır meydanında” (“On the racing field”), Sovet kəndi newspaper, N 76, 30 June, page 1
  • Parviz Aliyev, 1983, “Yürüş ənənəvi olacaq” (“Competition will be legendary”), İdman newspaper, N 123, 14 October
  • Nizami Gəncəvi “Xosrov və Şirin” poeması – the Khosrov and Shirin Poem of Nizami Ganjavi
  • Firdowsi Zamanov, 1972, “Qır atın şöhrətini yaşadaq” (Let us keep the rural fame alive), Kommunist newspaper, N 226, 26 September
  • Ahmad Isayev, 2004, “At belində keçən ömür” (Live spent on a horse), N 58, Azerbaycan newspaper, 7 September
  • Sabutay, 2008, “Çövkən - ərənlərin oyunudur” (Chovken: a game for the brave ones), Medeniyyet journal, 25 December
  • Jeyhun Zarbaliyev, 2011, “Çövkən: at belində şücaət” (Chovken: courage of the horse-rider), Medeniyyet journal, 11 May

 

W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb.
Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym.