Kalaripayattu

1. Nazwa

Kalaripayattu

2. Nazwa w języku rodzimym

കളരിപ്പയറ്റ് –  z języka malajalam - Kalari (szkoła) payattu (walka)

3. Miejsce praktykowania

Stan Kerala, południowo – zachodnie wybrzeże Indii.

Źródło = By Filpro - File:India grey.svg, CC BY-SA 4.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=50825483

 

4. Historia

Kalaripayattu to jedna z najstarszych praktykowanych do dzisiaj sztuk walki. Jej początków można doszukiwać się nawet w starożytności. Pierwsze wzmianki dotyczące istnienia pewnej sztuki walki w rejonie Kerali pochodzą z literatury tamilskiej, z III wieku naszej ery. Jednak dopiero w XI wieku n.e.  kalaripayattu nabrało obecnego kształtu. Pochodzi ona z ziem królestwa Ćera na wybrzeżu malabarskim (Kerala). Tamtejsi braminowie, czyli hinduscy mnisi, praktykowali od zamierzchłych czasów sztuki walki w świątyniach zwanych salad i ghatika.

Kalaripayattu zawdzięcza swoje istnienie wojnie, która wybuchła pomiędzy królestwem Ćera, a królestwem Ćola. Konflikt ten miał trwać (z przerwami) sto lat i pochłonąć setki ofiar. W tamtym czasie powołano do wojska wielu ludzi nie będących żołnierzami. Za ich szkolenie często odpowiadali braminowie. To właśnie podczas dekad szkolenia ogromnych mas ludzkich ostatecznie wykształciło się kalaripayattu. Pomimo tego, państwo Ćera zostało pokonane, a jego ziemie – podzielone między wielu feudalnych panów.

Następnie w dużym stopniu do przetrwania tej sztuki przyczynili się braminowie. Prowadzili oni kroniki, oraz szkolili nowych adeptów. Niektórzy braminowie przez wieki byli związani z tą sztuką walki – przykładem może być dowódca sił Kalikutu podczas wojny z Portugalią w 1509 roku.  Stąd wywodzi się powiązanie tej sztuki walki z hinduizmem. Jednak wielu z nich porzuciło mniszy tryb życia. Są oni opisywani w średniowiecznych pismach jako rzezimieszkowie o pokrwawionych mieczach. Innym czynnikiem, który wpływał na popularność kalaripayattu była niestabilność w regionie. Drobne feudalne państewka prowadziły ze sobą nieustanne boje, co prowadziło do konieczności znania technik walki przez niższe kasty. W częściach Kerali obowiązywała przymusowa edukacja – dzieci od 7 roku życia musiały uczyć się sztuk walki.

Złoty wiek kalaripayattu zakończył się w XVIII wieku. Wraz z przybyciem Brytyjczyków na kontynent dostała się broń palna, której użycie sprawiło, że znajomość sztuk walki przestała być konieczna. Poza tym, Europejczycy zakazali praktyki tej sztuki. Przez to tradycja ta prawie została wykorzeniona.

Od czasu odzyskania niepodległości przez Indie w 1947, kalaripayattu przeżywa renesans, nie tylko w samej Kerali, ale na całym subkontynencie. Liczne filmy z Bollywood zawierają odniesienia i wątki dotyczące tej sztuki. W 1995 roku powstała Indyjska Federacja Kalaripayattu.

Plakat indyjskiego filmu zawierającego sztukę kalaripayattu (https://en.wikipedia.org/wiki/Veeram_(2016_film), autor - Chandrakala Arts.)

 

5. Opis (zasady, zawodnicy, miejsce, sprzęty, urządzenia etc.)

Miejsce praktykowania kalaripayattu

Kalaripayattu jest praktykowane w specjanym budynku zwanym kalari. Dawniej istniało kilka rodzajów kalari, obecnie popularne są tylko dwa – ceru (używane do celów medycyny tradycyjnej) i kuzhi (miejsce treningów).

Tradycyjne kalari budowano  wokół prostokątnego dołu o wymiarach 12 na 6,5 metra. Dół ten okrążano glinianymi ścianami, które umacniano drewnianymi belkami. Konstrukcję zwieńczano dwuspadowym dachem z liści kokosowych. Cały budynek od dołu w ziemi, do czubka dachu musiał mieć ponad 9 metrów wysokości. Ta specyficzna konstrunkcja miała na celu utrzymanie jak najniższej temperatury wewnątrz, co było koniecznością, zważywszy na keralski klimat.  Tak więc, przestrzeń w której ćwiczono była zacieniona. Lekki dach umożliwiał przedostawanie się chłodnego wiatu, zarazem blokując światło słoneczne; Wysoki sufit ułatwiał cyrkulację powietrza, a położenie miejsca treningu w dołku ochładzało wnętrze.

Warto dodać, że nawet w Kerali wielu mistrzów przenosi swoje kalari z tradycyjnych lepianek do nowoczesnych budynków. Jednym z powodów są, paradoksalnie, koszty – dach z liści kokosowych musi być co roku odnawiany, a profesjonalistów jest bardzo niewielu.

 

Trening

Przed zejściem do kalari należy zdjąć obuwie. Przy wejściu, następuje rytuał. Uczeń wstępuje do kalari prawą stopą, klęka, dotyka prawą ręką ziemi, następnie głowy, oraz serca. Ma to znaczenie symboliczne – to czego nauczy się w budynku zostaje zrozumiane przez mózg, a następnie – przez  serce.

Kiedy już jesteśmy w kalari, rozpoczyna się trening. Dzieli się on na trzy części. Pierwsza z nich to przygotowanie – uczestnicy przebierają się w langutti, czyli opaski zakrywające genitalia i pośladki. Ten skąpy ubiór jest związany z indyjskim klimatem, gdzie uprawianie sportu w grubym ubraniu jest niepraktyczne. Następnie uczestnicy nacierają się olejkami. Mają one wartości dezynfekcyjne.  Następują rytuały na tle religijnym. Hinduiści modlą się swoich bogów, podczas gdy muzułmanie patrzą w stronę Mekki. Po tym, przeprowadzane są rytuały dziękczynienia skierowane do bogów, do broni, do nauczyciela, i wielu innych. Wreszcie, rozpoczynają się ćwiczenia.

Po rozgrzewce oraz powtarzaniu form walki i kopnięć (o czym później) następują cztery sekcje – walki bez broni, walki z kijami, walki z bronią białą i walki bez broni ze szczególnym naciskiem na marmamy (kluczowe punkty ciała według Tamilskiej medcyny, używane w kalaripayattu podczas masażu oraz walki). Kiedy kończy się pierwsza sekcja, mniej zaawansowani uczniowie muszą opuścić kalari. Ten proces eliminacji powtarza się po kolejnych sekcjach. Słabsi uczniowie nie mogą patrzeć na kolejne etapy walk, aby nie wynieśli z nich złych nawyków.

Element ćwiczący walkę bez broni zaczyna się od wykonania mudr (Hinduskich i buddyjskich gestów symbolicznych wzmacniających ciało. Są one używane też w jodze.) rąk i nóg. Następnie wykonywane są ćwiczenia adavu (związane z przechodzeniem z jednej pozycji walki do drugiej, poza tym, zawierają w sobie pompki, przysiady i wyskoki). Mudry powtarzane są 6 razy, a adavu – 18.

Następnie ćwiczone są techniki walki z kijami, bronią białą oraz z naciskiem na marmany. Zarówno broń biała, jak i zwykłe kije są darzone wielkim szacunkiem.  Łapiąc za broń, wojownik musi przyłożyć ją do głowy, a następnie do serca – gest analogiczny do tego, który wykonuje zstępując do kalari.

 

Niektóre techniki

Sześć podstawowoych kopnięć:

-Nerkal – kopnięcie wyprostowaną nogą w głowę

-Vitukal – kopnięcie łukiem od zewnątrz do wewnątrz na głowę

-Akamkal – kopnięcie łukiem od wewnątrz na zewnątrz na głowę

-Konkal – kopnięcie łukiem, lądujące na ramieniu przeciwnym do nogi, która kopie

-Tiriccukal – trzy kopnięcia, każde po obrocie o 180 stopni

-Iruttikal – Po kopnięciu z prostej nogi, noga kopiąca zamachuje się w tył. Następuje przesunięcie masy ciała na tę nogę i kucnięcie na niej.

Vadivu, czyli pozycje ciała podczas walki (razem z cuvadu, czyli pozycjami stóp podczas walki tworzą adavu):

-Gaja vadivu – pozycja słonia – stopy równolegle, na szerokość ramion, kucamy tak, aby kolana byłe zgięte po kątem 90 stopni.

-Simha vadivu – pozycja lwa – jak pozycja słonia; stopy są trzymane szerzej, prostopadle do siebie.

-Asha vadivu – pozycja konia – jedna noga wyprostowana w tył, druga zgięta pod kątem prostym w kolanie z przodu.

-Kukkuda vadivu – pozycja koguta – jedna noga podniesiona, z dużym palcem skierowanym ku górze.

-Sarpa vadivu – pozycja węża – jak pozycja konia; tors bardziej wyprostowany, aby łatwiej obrócić się o 180 stopni.

-Marjava vadivu – pozycja kota – w przykucu.

Bronie

 

Valum Parichayum (http://choorakkodykalari.com/training.html)

Kettukari – długi kij – powinien być nieco dłuższy od wzrostu użytkownika.

Cheruvadi – średni kij

Neduvadi – krótki kij

Kathi – tradycyjny, keralski sztylet, posiada rękojeść z poroża jelenia

Vettukathi – tamilska maczeta

Valum i Churika – miecze

Valum Parichayum – miecz i tarcza, najbardziej tradycyjna broń, symbol kalaripayattu

Włócznie

Maru – siekiera

Urumi – giętki miecz – używany w wielu indyjskich sztukach walk, ostatnia uczona broń – niedoświadczony użytkownik może uciąć nim sobie głowę. Noszony jest zawinięty wokół pasa.

 

6. Stan obecny: sport praktykowany

Kalaripayattu jest nadal praktykowane. Najwięcej szkół znajdziemy w Kerali, miejscu narodzin tego sportu (Kalikut, Ernakulam, Wayanad). Oprócz tego, ośrodki sportu znajdziemy w wielu dużych, indyjskich miastach (Delhi, Bangalore, Cennai). Sport ten zdobywa też popularność na zachodzie(Wielka Brytania, Niemcy, Francja, itd.). W Polsce znajdziemy jedno takie centrum we Wrocławiu. Od 1995 funkcjonuje Indyjska Federacja Kalaripayattu.

7. Znaczenie (dla praktykujących społeczności etc.)

Kalaripayattu przez wieki wpływało na kulturę południowych Indii. Warto tutaj zwrócić uwagę na Keralską formę teatralną zwaną katakali. Wiąże ona ze sobą tradycyjne hinduskie motywy teatralne (taniec, śpiew, muzykę) oraz elementy choreografii zapożyczone z kalaripayattu.

8. Związki, federacje, kluby (pełne dane kontaktowe)

Studio Kalari we Wrocławiu: http://www.studiokalari.art.pl/index.php?option=com_content&view=article&id=52&Itemid=57&lang=pl

c/o Towarzystwo Kultury Czynnej 

ul. Dembowskiego 92/1 

51-669 Wrocław

 

Indyjska Federacja Kalaripayattu: https://www.indiankalaripayattufederation.com/kalaripayattu.php

Szkoła kalaripayattu w Kalikucie: http://www.hindustankalari.com/

Szkoła kalaripayattu w Ernakulam: http://www.enskalari.org.in/

Szkoła kalaripayattu w Wayanad: http://kadathanadankalari.in/

Szkoła kalaripayattu w Delhi: http://kalarikendramdelhi.com/

Szkoła kalaripayattu w Bangalore: http://www.kalaripayattubangalore.com/

Szkoła kalaripayattu w Cennai: http://www.shajikalari.com/

Brytyjska szkoła kalaripayattu: http://www.kalarippayat.co.uk/home

Francuska szkoła kalaripayattu: http://www.kalarippayat.asso.fr/

Niemiecka szkoła kalaripayattu: http://kalari-center.de/

 

9. Załączniki (dokumenty, regulaminy etc.)

Książka Dicka Luijendijka o kalaripayattu (podgląd).  https://books.google.pl/books?id=hISikpYZ9hYC&pg=PA87&lpg=PA87&dq=kalari+building&source=bl&ots=Vlhz31XytS&sig=ACfU3U0V-0Q3il2qiSnv70lZo5U9ju6Mkg&hl=pl&sa=X&ved=2ahUKEwjvkc7ivobhAhVkonEKHcs7AXMQ6AEwBnoECAgQAQ#v=onepage&q=kalari%20building&f=false

Przykładowa walka na  kettukari (film).

https://www.youtube.com/watch?v=4em3udgHIzs

 

10. Źródła informacji

http://www.indiatraveltimes.com/kalarippayatu/kalari-circumstances.php

 https://en.wikipedia.org/wiki/History_of_Kerala#Second_Cheras

http://www.indiatraveltimes.com/kerala/kalari.php

http://www.enskalari.org.in/history-of-kalari/

https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_Kalarippayattu_films

https://www.indiankalaripayattufederation.com/kalaripayattu.php

https://books.google.pl/books?id=hISikpYZ9hYC&pg=PA87&lpg=PA87&dq=kalari+building&source=bl&ots=Vlhz31XytS&sig=ACfU3U0V-0Q3il2qiSnv70lZo5U9ju6Mkg&hl=pl&sa=X&ved=2ahUKEwjvkc7ivobhAhVkonEKHcs7AXMQ6AEwBnoECAgQAQ#v=onepage&q=kalari%20building&f=false

https://www.kalari.in/kalaripayattu/levels-weapons/

https://en.wikipedia.org/wiki/Malappuram_Kathi

https://www.quora.com/What-is-called-Vettukathi-or-Vettothi

https://www.quora.com/Which-are-the-best-Kalaripayattu-schools-in-India

 

Maciej Więcław

W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb.
Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym.