Yabusame

1. Nazwa

                Yabusame

                 

2. Nazwa w języku rodzimym

                流鏑馬 (j. japoński)

3. Miejsce praktykowania

                Sport uprawiany jest w Japonii. Wyjątkowo jego pokazy odbywają się w innych krajach.

4.  Historia

Początki tej dyscypliny sięgają jeszcze prehistorii. Wykształciła się ona bowiem podczas okresu Jōmon. Historycy za datę jego rozpoczęcia określają rok 12 000 p.n.e., a zakończenia – 300 p.n.e. Kształt łuku używanego po dziś dzień powstał jednak w trakcie trwania kolejnego okresu – Yayoi (300 p.n.e. – 300 n.e.).

Do IV wieku wojownicy z niego strzelający poruszali się pieszo. Dopiero wówczas przesiedli się oni na konie. Kilkaset lat później samuraje stanowiący najwyżej 10% populacji Japonii rozpoczęli pojedynkowanie się w sposób przypominający dzisiejsze zasady yabusame. Każdy z nich bowiem podjeżdżał do drugiego, próbując go trafić co najmniej trzema strzałami.

Pod koniec XII wieku w historii Japonii rozpoczął się kolejny dla yabusame ważny okres. Kamakura, bo tak brzmi jego nazwa, oprócz przemian społeczno-politycznych ściśle związanych z powstającym feudalizmem oraz zmniejszeniem roli cesarza do funkcji ceremonialnych, rozpoczął także tradycję demonstrowania technik strzelania z łuku na koniu przed ówczesnym rządem. Było to także w pewnym stopniu ćwiczenie przygotowujące do ewentualnej wojny.

Później sport stracił na popularności. Dopiero rok 1724 to czas ogromnej reformy. Wtedy to Ogasawara Heibei Tsuneharu kierowany przez szoguna Yoshimunę opracował nowy styl yabusame polegający na połączeniu tradycji i podręczników obu szkół tegoż sportu. Zarówno tej powstałej w IX, jak i XII wieku.

Co ciekawe dyscyplinę tę stosowano także w celach rytualnych. Demonstrowano ją podczas modlitw o uleczenie, odparcie zła czy narodzenie dzieci.

Po abdykacji ostatniego władcy siogunatu Tokugawa (1867 r.), a zarazem restauracji cesarstwa, sport znów stracił na popularności. Dopiero po II wojnie światowej yabusame powróciło do pamięci Japończyków

.

5.  Opis

Łucznicy ubrani są w tradycyjne stroje z okresu kamakura, czyli czasu, podczas którego na dobrą sprawę sport ten powstał. Rozgrywka rozpoczyna się od rytualnej modlitwy. Po krótkich obrzędach wstępnych przewodniczący oracji składa na ołtarzu strzałę mającą odpędzić złe duchy, którą poświęca bogom. Później przed głównym miejscem celebracji staje jeden z zawodników. Odczytuje on modlitwę mającą przynieść pokój oraz obfite plony krajowi.

Następnie na ołtarzu ofiaruje się gałązkę oliwną, a przewodniczący modlitwom oddaje jednemu z łuczników złożoną strzałę, która zostanie użyta ponownie przy kolejnej ceremonii. Oracja kończy się kilkukrotnym uderzeniem w gong. Po wyjściu ze świątyni zawodnicy procesyjnie przechodzą na pole gry.

Przed dojściem do celu odbywa się kolejna modlitwa. Strzelec, wsiadłszy już na konia, napina cięciwę, kierując strzałę ku niebu, a następnie ku ziemi, co przypomina głęboki pokłon. Czynności te wykonywane są w intencji pokoju oraz pomyślności.

Procesja, na czele której stoi osoba niosąca gałązkę oliwną, przechodzi wzdłuż toru gry, który jest długi na ok. 218 metrów (2 japońskie długości miary chō). Po obu jego stronach postawiony jest płotek. Po lewej stronie, około 5 metrów od niego, na wysokości 2 metrów, zawieszone są 3 kwadratowe cele o długości 35–50 centymetrów oddalone od siebie w równych odległościach. Liczby te mogą się jednak zmienić. Są bowiem zależne od szkół i stosowanych w danym regionie zasad.

Najpierw odbywa się kilka przejazdów próbnych, podczas których nie strzela się do tarcz. Następnie rozpoczynają się właściwe rozgrywki. Sygnał do startu dają dwie osoby, stojące na początku oraz końcu toru, wymachując wachlarzami. Konie galopują, a ich jeźdźcy mają za zadanie trafić w cele. Jeżeli im się uda, siedzący przy tarczy zawodnik podnosi w górę biały wachlarz.

Z czasem cele zmieniane są na koła o średnicy 10 centymetrów. W środku znajduje się konfetti, które wystrzeliwuje z niego po trafieniu strzałą. W niektórych szkołach nie ma to jednak miejsca.

Gdzieniegdzie po ustrzeleniu wszystkich trzech tarcz łucznicy otrzymują na ramię białą szatę.

6.  Stan obecny:

Sport jest uprawiany bardzo rzadko. Najczęściej tylko w wybranych, świątecznych dniach, a także podczas wizyt głów państw czy innych wysoko postawionych urzędników innych krajów.

Pokazy yabusame mają miejsce w różnych dystryktach Japonii w różne dni. W wielu jednak miejscach tegoż państwa dyscyplinę tę uprawia się 15 września, w święto Rei-sai mające na celu wyproszenie dalszej pomyślności od bogów. Jest ono jednym z trzech najważniejszych obchodzonych w całym roku.

Poza tym niektóre regiony demonstrują ten sport m.in. w niedzielę znajdującą się w pobliżu 15 kwietnia, 4 maja, 5 maja, 1 sierpnia, 9 września, 3 listopada i w kilka innych jeszcze dni.

Brak jest jakichkolwiek regularnych rozgrywek, a samo pełnienie funkcji łucznika w yabusame jest kwestią wysoce honorową. Pomimo że sport uprawiali tylko mężczyźni, od pewnego czasu łuczniczkami stają się także kobiety, które, rywalizując ze sobą, prezentują tę dyscyplinę.

7.  Związki, federacje, kluby

Ogasawara-ryū, szkoła założona w 1187 r., możliwość jej odwiedzenia po uprzednim ustaleniu terminu.

http://www.ogasawara-ryu.gr.jp/ (j. japoński)

http://www.ogasawara-ryu.gr.jp/english (j. angielski)

1-8-8 Minamikarasuyama, Setagaya-ku, Tokyo

Japan

157-0062

Japońskie Stowarzyszenie Łucznictwa Konnego

http://yabusame.or.jp/ (j. japoński)

http://yabusame.or.jp/english/ (j. angielski)

20-43 Onarimachi, Kamakura, Kanagawa-ken

Japan

248-0012

8.  Załączniki

https://www.youtube.com/watch?v=ve0KVtx_u74 – relacja z męskich rozgrywek.

https://www.youtube.com/watch?v=DDDvSRCVq_g – relacja z damskich rozgrywek.

9.  Źródła informacji

https://pl.wikipedia.org/wiki/J%C5%8Dmon

https://en.wikipedia.org/wiki/Yabusame

https://doyouknowjapan.com/yabusame/

https://www.youtube.com/watch?v=ve0KVtx_u74

 

W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb.
Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym.